ZESPÓŁ SZKÓŁ ENERGETYCZNYCH

Szkoła odznaczona medalem 750-lecia lokacji miasta Krakowa
  •  
  •  
  • Dzisiaj jest niedziela, 5 Wrzesień 2010r.
    godz. 23:25
  •  
  • Zespół Szkół Energetycznych
  • ul. Loretańska 16
  • 31-114 Kraków
  • tel./fax. 012 422-21-87
  • tel. 012 422-29-47
Zdj?cie szko?y
-> Start -> Artykuły -> TON -> o TON

o TON

"Nie było takich czasów, kiedy na polskiej ziemi nie byłoby polskiej szkoły"

- powiedział kurator Jerzy Lackowski podczas uroczystości otwarcia, w świetlicy Zespołu Szkół Energetycznych przy ul. Loretańskiej w Krakowie Izby Pamięci Nauczycieli Tajnej Organizacji Nauczycielskiej.

Geneza "Izby Pamięci" TON

21 listopada 1939 roku niemieckie władze szkolne wydały zarządzenie o likwidacji polskich szkół wyższych i średnich ogólnokształcących. Z programu szkół powszechnych i zawodowych wykluczono geografię, historię, a z języka polskiego usunięto wszystko co dotyczyło kultury polskiej. Równocześnie Niemcy zastosowali terror w stosunku do kadry nauczycielskiej i profesorskiej, ludzi nauki i kultury. Oto smutna statystyka poniesionych strat. Według niepełnych danych zamordowano 700 profesorów-wykładowców wyższych uczelni, 5596 nauczycieli, setki bibliotekarzy, pracowników instytucji i towarzystw naukowych. W tej bezprecedensowej sytuacji nauczyciele świadomi swych obowiązków, rozpoczęli akcję tajnego nauczania. Był to jedyny tego rodzaju ruch w krajach Europy okupowanych przez Niemców. W październiku 1939 roku powstała w Warszawie Tajna Organizacja Nauczycielska - TON - kryptonim Związku Nauczycielstwa Polskiego. Pod koniec 1940 roku Delegatura Rządu na Wychodźstwie powołała do życia Departament Oświaty i Kultury, który w formie konspiracyjnej spełniał funkcje administracji oświatowej. W okręgu krakowskim w ramach TON-u działało Okręgowe Biuro Szkolne.

Trudno jest ustalić liczbę młodzieży, która uczyła się na tajnych kompletach, ale wiadomo iż wydano 1679 świadectw dojrzałości, 1114 świadectw ukończenia czwartej klasy gimnazjum i 1187 zaświadczeń z klas pierwszych, drugich i trzecich. O powodzeniu i wynikach tej wielkiej akcji konspiracyjnej nauczycieli okresu okupacji decydowała w znacznej mierze młodzież, jej postawa i zaangażowanie mimo ciężkich warunków życia okupacyjnego. Pamięć o nauczycielach Tajnego Nauczania utrwalały kluby TON istniejące w Krakowie przy Oddziałowych Sekcjach Emerytów i Rencistów ZNP; powstało takie Koło TON przy Okręgowej Sekcji Emerytów i Rencistów ZNP z siedzibą przy ul. Szewskiej w Krakowie.

W comiesięcznych spotkaniach członków tego Koła częstym gościem była młodzież Zespołu Szkół Energetycznych. Kiedy nastąpiły kłopoty z lokalem przy ul. Szewskiej, dzięki życzliwości Dyrekcji Zespołu Szkół Energetycznych Koło przeniosło się do Świetlicy Zespołu Szkół Energetycznych. Uroczyste otwarcie i poświęcenie "Izby Pamięci Nauczycieli Tajnego Nauczania w latach 1939-1945" nastąpiło z dniem 2 grudnia 1995 roku przy udziale księdza katechety P. Kostalika, wice wojewody J. Millera, (absolwenta Technikum Energetycznego), kuratora J. Lackowskiego, wizytatorki mgr T. Kucińskiej. I odtąd w "Izbie Pamięci" odbywają się w każdą drugą sobotę miesiąca spotkania byłych nauczycieli Tajnego Nauczania przygotowywane przez Zespół Szkół Energetycznych. Członkowie Koła TON mimo podeszłego wieku przychodzą zadowoleni, że mogą porozmawiać, powspominać, spotkać się z młodzieżą, rozweselić programem - zwykle przygotowanym przez artystów , ale nie tylko. Czasem programy tworzą sami członkowie.

Od roku 1997 działalność Klubu TON-u finansuje Prezydent Miasta Krakowa.

Pierwszą opiekunką Koła TON jest pani profesor Anna Uhl, przewodnicząca Okręgowej Sekcji Emerytów i Rencistów ZNP, emerytowana nauczycielka języka polskiego w Zespole Szkół Energetycznych, która "powróciła w mury swojej ukochanej szkoły szczęśliwa, że z panią dyrektor mgr Elżbietą Pietras i przy udziale młodzieży Zespołu Szkół Energetycznych "Akademia Loretańska" może służyć szczytnej, dobrej sprawie".